Yurttaş bilimi bilimsel bilgi üretimi süreçleri ve bilim-politika etkileşiminde yurttaşların ihtiyaç ve kaygılarının dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır (Irwin, 2018). Yurttaş bilimi; yurttaşların entelektüel çabalarıyla veya kendi etraflarındaki bilgi kaynaklarıyla veya sahip oldukları araç ve kaynaklarla bilime aktif olarak katkıda bulunduğu bilimsel araştırma faaliyetlerine yönelik kamu katılımıdır.

Terim, eğitimli biliminsanlarının yönettiği projelerde veri toplama faaliyetlerinden araştırma sorularının ve politikaların birlikte tasarlanması, bilim okuryazarlığı ve halkın katılımına kadar farklı katılım düzeylerine hitap eden bir dizi faaliyeti kapsar. Gerçek anlamda yurttaş bilimi olarak kabul edilebilmek için ilgili proje faaliyetlerinin katılımcı yurttaşlar tarafından yürütülmesi, projede araştırmaya katkıda bulunma ve araştırmaya dayalı yeni bilgiler üretme niyetlerinin benimsenmesi önemlidir. Yurttaş katılımı, yurttaş bilimi projelerinin ve hedeflerinin doğasındadır.

Bilimsel araştırma süreçlerine kamu katılımı seviyelerini sınıflara ayıran bir çalışmaya göre bu alanda sözleşmesel, katkıda bulunma temelli, ortak çalışmaya dayalı, ortak yaratıma dayalı ve eşit oranda yetki sahipliğini baz alan olmak üzere 5 sınıf mevcuttur:
– sözleşmesel yaklaşım yurttaş topluluklarının profesyonel araştırmacılardan belirli bir bilimsel araştırma yürütmeleri ve sonuçları raporlamalarını istediği çalışmaları;
– katkıda bulunma temelli yaklaşım genellikle bilim insanları tarafından tasarlanan ve yurttaşların basit bir biçimde veri toplama desteği verdiği çalışmaları;
– ortak çalışmaya dayalı yaklaşım bilim insanları tarafından tasarlanan ve yurttaşların veri sağladığı ancak aynı zamanda proje tasarımını geliştirmeye, verileri analiz etmeye ve/veya bulguları yaymaya da yardımcı oldukları çalışmaları;
– ortak yaratıma dayalı yaklaşım bilim insanları ve yurttaşların birlikte çalıştığı ve en azından bazı yurttaşların araştırma sürecinin çoğu veya tüm yönlerine aktif olarak katıldığı ortak yaratımlı çalışmaları;
– eşit oranda yetki sahipliğini baz alan yaklaşım ise bilimsel kurumlar ve/veya profesyoneller tarafından beklenen çeşitli yeterlilik derecelerine sahip ancak sertifikasız kişilerin bağımsız olarak birlikte araştırma yürüttüğü çalışmaları ifade etmektedir (Shirk ve ark., 2012).

Sorumluluk reddi: Bu web sitesi Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle “Sivil Katılım Hibe Programı” kapsamında hazırlanmıştır. Bu “web sitesi” içeriği yalnızca Mekanda Adalet Derneği’nin sorumluluğundadır, UNDP ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır. Görünürlük beyanı: Maltepe Belediyesi işbirliğiyle gerçekleştirdiğimiz “Yurttaş Bilimiyle Sıcak Dalgalarına Karşı Kentsel Dayanıklılığı Artırmak” projesi “Sivil Katılım Hibe Programı” kapsamında desteklenmektedir. “Türkiye’de Demokratik Yerel Yönetişimin Geliştirilmesi için Sivil Katılımın Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında uygulanan “Sivil Katılım Hibe Programı” Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte olup Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından uygulanmaktadır. Projenin faydalanıcısı Türkiye Belediyeler Birliği’dir. IPA II Sivil Toplum sektör lideri olarak Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı projenin lider kurumudur. Sivil Katılım Hibe Programı, yerelde iş birliğini güçlendirmek adına STK’lar ve belediyelerin/yerel aktörlerin ortaklaşa yapacakları projeleri desteklemektedir. Yerel düzeyde sivil katılımı teşvik etmek, vatandaşların karar verme süreçlerine aktif olarak katılmalarını sağlayarak daha kapsayıcı ve duyarlı bir yönetişime yol açar. Sivil katılımın güçlendirilmesi, vatandaşlar ve yerel yönetimler arasında güven inşa ederek her iki tarafın zorlukları ele almak ve Türkiye için sürdürülebilir çözümler uygulamak üzere birlikte çalıştığı iş birlikçi bir ortamı teşvik eder. Sivil katılım, vatandaşları karar alma süreçlerine aktif olarak dahil ederek daha hesap verebilir ve insan merkezli politikalar ve programlar oluşturarak yerel yönetimde şeffaflığı ve güveni artırır. Gönüllülük, vatandaşlar arasında birlik ve dayanışma duygusunu besler, sosyal ayrımları ortadan kaldırır. Sivil Katılım Projesi hakkında daha fazla bilgi için www.sivilkatilim.org.tr sitesini inceleyebilirsiniz. - Enfold Theme by Kriesi