Mart 2025’te meteoroloji, planlama, halk sağlığı, mimarlık, kentsel tasarım, siyaset bilimi, sosyoloji gibi alanlarda uzmanlığı olan farklı kişilerle bir araya gelerek projemizle ilgili geri bildirimlerini, sahada dikkat etmemizin iyi olacağını düşündükleri göstergeleri ve ilham alabileceğimiz iyi örnekleri konuştuk. Bu kapsamda süreç boyunca üstüne çalışacağımız gösterge listesini aşağıda görebilirsiniz:

Tehlike/afet:

  • Sıcak dalgası varlığı/yokluğu
  • Yerel meteorolojik koşullar 
    • Hava sıcaklığı
    • Rüzgâr hızı
    • Nem
    • İlgili alanın güneş battıktan sonraki sıcaklığı

Sıcak dalgalarının sağlık etkisi

  • Acil servislere başvuru (Sıcak dalgası döneminde sokağa gelen ambulans sayısı)
  • Ölüm verileri (Genel ölüm verisi)

Gözlem yapılan konuma ilişkin özellikler

  • Rakım
  • Sahile yakınlık
  • Ağaç sayısı
  • Sokak hayvanları
  • Sokak hayvanları için su kabı sayısı
  • Yakındaki yeşil alan ve yeşil koridorlar
  • Kuru peyzaj
  • Çarpık yapılaşma durumu; binalar, gökdelenler
  • Klima üniteleri
  • Morfolojik göstergeler 
    • Yapı düzeni
    • Yapılar arası mesafe
    • Sokak kanyon derinliği
    • Görüş faktörünün açıklık ya da darlığı
  • Yönelim 
    • Sokağın doğrultusu 
    • Güneye bakan yamaç, kuzeye bakan yamaç
  • Yapılı çevre analizleri 
    • Bina yükseklikleri
    • Bina malzemeleri
    • Yüzey renkleri
  • Kentsel işlevler 
    • Ticari faaliyet yoğunluğu
    • Yaya yoğunluğu
    • Barınma amaçlı imar durumu
  • Güzergâha paralel seyreden ulaşım hatları 
    • Ulaşım modunun türü
    • Ulaşım modunda serinleme cihazının olup olmaması
    • Ulaşım modunun içindeki sıcaklık, nem vb. fiziki koşullar
    • İnsanların ulaşım modundaki deneyimleri
  • Motorlu araç yoğunluğu
  • Kaldırım tipi
  • Gölge
  • Arazi örtüsü 
    • Asfalt
    • Çim
    • Toprak
    • Arnavut kaldırım
    • Taş kaldırım
  • Sprey sistemleri
  • Kaldırım boyası
  • Kamusal çeşmeler
  • Serinleme merkezleri
  • Zaman geçirilecek noktalar 
    • Çocuk parkları
    • Toplu taşıma durakları
    • Dinlenmek için banklar
    • Okullar
    • Cami
    • Meydan
    • Denize girme noktaları
  • Sıcak acil müdahale noktası 
    • Sağlık ocağı
    • Hastane
    • Eczane
    • Suya ulaşım noktaları
  • İklimlendirme cihazlı kamu erişimine açık bina sayısı 
    • Kütüphane
    • Hizmet binaları
    • Spor salonları
    • AVM’ler
    • Bankalar
  • Pazar olup olmadığı
  • Yürüme yapılan tarih ve saat
  • Yürümenin süresi
  • Yürümenin tekrar sayısı

Yürüyen (hem gözlem yapan hem aşırı sıcağa maruz kalan) kişinin termal konforla ilgili olabilecek özellikleri

  • Yaş
  • Cinsiyet
  • Kilo
  • Nabız değişimleri
  • Ruh hali değişimleri
  • Sosyal kırılganlık (Meslek, etnik köken vb.)
  • Ekonomik kırılganlık (Şapka, gözlük gibi koruyucu ekipmana erişim vb.)
  • Kültürel kırılganlık (Toplumsal cinsiyet rolleriyle bağlantılı giyim-kuşam normlarının etkisi vb.)

Gözlemlenen (aşırı sıcağa maruz kalan) kişilerin termal konforla ilgili olabilecek özellikleri

  • İşi gereği sıcağa maruz kalanlar (Postacılar, seyyar satıcılar, temizlikçiler, kuryeler)
  • Yaşlılar (60 yaş üstü)
  • Evsizler
  • Kadınlar
  • Hamileler
  • Bebekler (0-3 yaş)
  • Çocuklar (3-10 yaş)
  • Gençler (10-18 yaş)
  • Yoksullar
  • Mülteciler
  • Kronik hastalıkları olanlar

Gözlemlenen bölgedeki insanların deneyimleri

  • Nasıl uyum sağlıyorlar?
  • Ne talep ediyorlar?
  • Kullanıcı tecrübesi; sizce sıcak nasıl?
  • Serinlemek için bu mahallede nereye gidilir?
  • Yapılacak müdahaleye dair insanların düşünceleri nedir?
  • Mevcutta bulunan çeşme, havuz, geçirgen zemin vb. hakkında yorumları neler?
  • Alan kullanımına ilişkin yapılmış olan planlarla insanların orayı kullanma davranışları arasındaki etkileşim
  • Konforsuzluk algısı
  • Bireylerin adaptif kapasitesi (Giyim kuşam, kronik hastalık durumu, aktif hareketlilik kapasitesi)
  • Noktasal olarak 1-10 ölçeğinde termal konfor algısı
  • Yapılan seçimin arkasındaki nedenler
  • İlgili konumda eğer bir aşırı sıcak günü olsaydı ilgili kişiler ne yapardı? Kendilerini korumak için ne yapabileceklerini düşünüyorlar?
  • İyi taktiksel kentleşme örneklerinin gösterilmesi üzerine insanların bulunulan alan için akıllarında canlanan tasarım (sizin aklınızda ne canlanıyor, sizce ne olmalı burada?)
  • Ortaya çıkacak talepler doğrultusunda AI’ya tasarım yaptırılarak bu tasarıma dair ilgililerin yorumlarının alınması
Sorumluluk reddi: Bu web sitesi Avrupa Birliği’nin mali desteğiyle “Sivil Katılım Hibe Programı” kapsamında hazırlanmıştır. Bu “web sitesi” içeriği yalnızca Mekanda Adalet Derneği’nin sorumluluğundadır, UNDP ve Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmamaktadır. Görünürlük beyanı: Maltepe Belediyesi işbirliğiyle gerçekleştirdiğimiz “Yurttaş Bilimiyle Sıcak Dalgalarına Karşı Kentsel Dayanıklılığı Artırmak” projesi “Sivil Katılım Hibe Programı” kapsamında desteklenmektedir. “Türkiye’de Demokratik Yerel Yönetişimin Geliştirilmesi için Sivil Katılımın Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında uygulanan “Sivil Katılım Hibe Programı” Avrupa Birliği tarafından finanse edilmekte olup Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından uygulanmaktadır. Projenin faydalanıcısı Türkiye Belediyeler Birliği’dir. IPA II Sivil Toplum sektör lideri olarak Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı projenin lider kurumudur. Sivil Katılım Hibe Programı, yerelde iş birliğini güçlendirmek adına STK’lar ve belediyelerin/yerel aktörlerin ortaklaşa yapacakları projeleri desteklemektedir. Yerel düzeyde sivil katılımı teşvik etmek, vatandaşların karar verme süreçlerine aktif olarak katılmalarını sağlayarak daha kapsayıcı ve duyarlı bir yönetişime yol açar. Sivil katılımın güçlendirilmesi, vatandaşlar ve yerel yönetimler arasında güven inşa ederek her iki tarafın zorlukları ele almak ve Türkiye için sürdürülebilir çözümler uygulamak üzere birlikte çalıştığı iş birlikçi bir ortamı teşvik eder. Sivil katılım, vatandaşları karar alma süreçlerine aktif olarak dahil ederek daha hesap verebilir ve insan merkezli politikalar ve programlar oluşturarak yerel yönetimde şeffaflığı ve güveni artırır. Gönüllülük, vatandaşlar arasında birlik ve dayanışma duygusunu besler, sosyal ayrımları ortadan kaldırır. Sivil Katılım Projesi hakkında daha fazla bilgi için www.sivilkatilim.org.tr sitesini inceleyebilirsiniz. - Enfold Theme by Kriesi