Sıcaklık stresi; Dünya Sağlık Örgütü’ne (WHO) göre hava durumu kaynaklı ölümlerin başlıca nedenidir ve kardiyovasküler hastalık, diyabet, ruhsal sağlık sorunları ve astım gibi mevcut hastalıkların kötüleşmesine sebep olmaktadır (DSÖ, 2024). Sıcaklık stresi, kasların çalışmasına bağlı olarak içsel ya da çevreden kaynaklanan dışsal faktörlerle vücutta ısı birikiminin artmasını ifade eder. Vücudun çevreden emdiği ısı, vücudun bu ısıyı dışarı yayma kapasitesini aşarsa sıcaklık stresi meydana gelir (C3S, 2024a). Termal konfor ise sıcaklık stresinin karşı kutbu, diğer bir deyişle bireyin kendisini çevreleyen mekân koşulları karşısında ne çok sıcak ne de çok soğuk hissetmediği ve bir tatmin halinde olduğu durum olarak düşünülebilir. Bir termal konfor indeksi olan Evrensel Termal İklim İndeksi (UTCI); sıcaklık, nem, rüzgar hızı, güneş ışığı ve çevreden yayılan ısı gibi faktörleri baz alarak, insan vücudunun farklı termal ortamlarla nasıl etkileşime girdiğini değerlendirmek için üretilmiş bir araçtır (C3S, 2024b).
Sıcak dalgası ise iklim kriziyle birlikte derinleşen bir afet türüdür. Bölgesel coğrafi koşulların belirleyiciliğinden ötürü sıcak dalgası afetinin üzerinde uzlaşılmış evrensel bir tanımı yoktur. Diğer yandan sıcak dalgasının niteliklerinin anlaşılması için pratik bir tanım olarak şu ifade öne çıkmaktadır: yaz döneminde belli bir yerdeki sıcaklıkların en az 3-5 gün boyunca o yere ilişkin uzun yıllar hava sıcaklığı ortalamasının en az 3-5°C üzerinde gerçekleşmesi sıcak dalgası yaşandığı anlamına gelir. Ayrıca sıcak dalgaları açısından yüksek nem de hissedilen sıcaklığı artırdığı ve vücudun serinlemesini zorlaştırdığı için önemli bir risk faktörüdür. Sıcak dalgaları iklim krizine bağlı en ölümcül afetlerdendir. 2003, 2010 ve 2022 yazlarında Avrupa’da gerçekleşen sıcak dalgaları nedeniyle her yıl 55.000 ile 72.000 arasında ölüm gerçekleştiği tahmin edilmektedir (C3S, 2024a). Diğer yandan Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne göre insan kaynaklı iklim krizinin olmadığı varsayımında karalar üzerinde 10 yılda bir meydana gelmesi beklenebilecek aşırı sıcak hava olayları küresel ortalama sıcaklıkların insan kaynaklı olarak 1,5 °C artması durumunda 4.1 kat daha sık ve 1.9 °C daha sıcak bir şekilde gerçekleşmesi beklenmektedir (IPCC, 2021).


